www.slatina-timis.be/nl
  • Home
  • Gemeente
  • Toerisme
  • Geschiedenis
  • Tradities
  • ADAMS
  • VZW Geels Roemeniëkomitee
  • Contact

Selecteer de taal

TAAL / LANGUAGE

  • Nederlands (NL)
  • English (UK)
  • Archeologie
  • Dacische Oorlogen
  • Volksverhuizingen
  • Turken en de Oostenrijkers
  • Maria-Theresia
  • Zwaben en Bohemen
  • Grote Oorlogen
  • Communistische periode

Nieuwsflits

  • UITZENDING OP TVR 10-12-2013
  • Mountainbiken rond Slatina-Timis
  • Nieuwsbrief maart 2022
  • Nieuwsbrief september 2022
  • Nieuwbrief december 2022
  1. U bevindt zich hier:  
  2. Startpagina
  3. Geschiedenis

Archeologie

 

In Slatina-Timis zijn verschillende archeologische vondsten gedaan.boek1

  • In 1943 vond men een silex werktuig in Sadova Veche uit het Midden Paleotlithicum (300.000 - 35.000 jaar geleden).
  • Aan het samenvloeien van de Ilova-beek met de Timis zijn overblijfselen aangetroffen van een nederzetting uit de Tiszapolgar en Salcuta cultuur (4.500 - 4000 voor Christus).
  • 600m ten zuiden van de monding van de Ilova-beek en de Timis was er een nederzetting tijdens de Bronstijd. (3.000 - 800 voor Christus)
  • In 1885 werd er een gouden ketting gevonden in de heuvels van Ilova uit de late Bronstijd (1.000 jaar voor Christus).
  • 400m ten westen van de Ilova-heuvel werd een nederzetting van de cultuur van Balta Sarat en Basarabi gevonden (900-700 voor Christus)
  • Er zijn resten van het Romeinse dorp Masclianis en sporen van de heirweg (100 - 250 na Christus).
  • Er was een goudmijn in Slatina-Timis. De goudwinning dateert van de Romeinse tijd en de Middeleeuwen. 

 

grafsteen1In Slatina-Timis werd een Romeinse grafsteen opgegraven. De grafsteen is van Publius Aelius Ariortus. Deze Romeinse magistraat was lid van de vierschaar uit Dierna (Orsova) van 118-138 na Christus. Hij werd vermoord op de heirbaan naar Tibiscum (Caransebes) in Slatina-Timis door de Latronen (Dacische partizanen). De grafsteen (190cm hoog, 73cm breed en 16cm dik) werd opgericht door zijn vrouw Ulpia Digna, zijn zoon en zijn twee kleinkinderen en bevindt zich nu in het Banat Museum in Timisoara.

 

 

 

Dacische oorlogen

Bij het begin van onze jaartelling kwam het Romeinse Rijk tot aan de Rijn en de Donau. Het toenmalige Roemeense grondgebied werd bewoond door de Daciërs, een Indo-Europees  Tracisch volk. De Roemenen waren dus naaste buren van de Romeinen. Deze laatsten voelden zich bedreigd door de frequente invallen van de machtige Daciërs onder koning Decebal. Keizer Trajanus had twee veldtochten nodig, de 1ste in 101-102 en de 2de in 105-106, om Decebal uit te schakelen en Dacia als Romeinse provincie in te palmen.

donaubrug2

Een ongelooflijk staaltje van de bouwkunst van de Romeinen was de brug die keizer Trajanus liet bouwen, 103-105, over de Donau in Drobeta-Turnu Severin. Deze boogbrug had een lengte van 1135m, was 45m hoog en 15m breed. De pijlers stonden 38m van elkaar. Het is de grootste boogbrug die ooit gebouwd is. Ze werd reeds in 270 verwoest door de Romeinen zelf toen  Aurelianus zich met zijn Romeinse troepen uit Dacië moest terugtrekken.  

 

Donaubrug1zuilvantrajanus1

 

 

 

 

 

 

 

 

Het ganse verloop van de Dacische oorlogen is te volgen op de reliëfs van de Zuil van Trajanus in Rome. Op de foto van een reliëf staat ook de boogbrug en verderop de Dacische  dorpen die in brand werden gestoken.

 

 

Er werd een heirbaan aangelegd door de Karpaten.Op de Tabula Peutingerania, een antieke landkaart, staan alle heirwegen van het Romeinse rijk.

dacia2

Er is goed te volgen hoe de heirweg loopt vanaf Tiartva (=Dierna, Orsova) aan de Donau via Admedia (het kuuroord Baile Herculane), verder naar Ad Pannonios (het legerkamp van Teregova) dan door de dorpen Gaganis (Armenis?) en Masclianus (Slatina-Timis?) naar de garnizoenstad Tivisco (Tibiscum,= Jupa, Caransebes). Over de juiste ligging van Gaganis en Masclianis zijn er weinig bronnen, sommige vermelden Gaganis, andere Masclianus als het huidige Slatina-Timis. Langs de heirweg, die verder doorliep langs Alba Iulia, Cluj Napoca tot in Zalau, waren vele wachttorens en legerkampen waar "cohorten", snelle groepen ruiters, waren gestationeerd om het gebied te bewaken.

De antieke Romeinse kaart is met moderne technieken gereconstrueerd naar een Romeinse routeplanner. Probeer bijvoorbeeld van: Atvaca(=Atuatica Tungruorum, Tongeren) naar Masclianus (=Slatina-Timis). De route zal getoond worden zoals die te vinden is op de Tabula Peutingerania.

sarmizegetusa2

 

Decebal wordt verslagen tijdens de tweede Trajaanse veldtocht in zijn hoofdstad Sarmizegethusa (106). De Romeinen stichtten een nieuwe hoofdstad van hun provincie Dacië met dezelfde naam op 70km van Slatina-Timis langs de weg naar Hateg. Archeologische opgravingen legden de ruïnes bloot van een amfitheater dat plaats bood aan 5000 mensen. Ook ontdekten archeologen een forum, enkele tempels en een aquaduct. De opgravingen behoren tot het werelderfgoed van UNESCO.

 

 

Roemenië werd nu overspoeld door Latijn sprekende kolonisten. De gepensioneerde legionairs kregen er een lap grond en vestigden er zich met hun familie. Ze vermengden zich met de autochtone bevolking. Het volkslatijn werd de spreektaal en bleef dat ook nadat de Romeinen vertrokken tegen het einde van de derde eeuw wegens de steeds verder opdringende barbaren.

 

Volksverhuizingen

Nadat de Romeinen zich terugtrokken uit Dacië in 275 is uit vondsten van munten en opgravingen af te leiden dat het leven er gewoon doorging. Tussen 306-337 kwamen de Romeinen nog eens terug onder bevel van Constantinus de Grote.atilla

 

  

In 337 vielen de Hunnen, een nomadenvolk uit Turkije, binnen en bleven er tot de dood van Atilla in 453.

 

 

 

De Byzantijnse keizer Justianianus (527 - 565) werd daarna heerser over beide oevers van de Donau.  

avaren

 

De Avaren, een nomadische herdersstam onder leiding van Bayan (558 - 605) komen nu in de streek, in 559 gevolgd door de Kutrigurs, afstammelingen van de Hunnen en geallieerd met Slaven en Bulgaren. Deze vormen een dusdanige bedreiging voor het Byzanthijnse rijk, dat deze op zijn beurt een  succesvolle expeditie tegen de Slaven en Avaren uitvoert in 593. 

 

 

Enkele jaren later komen er massaal Slaven uit het noorden en die de verdedigingslinies van Byzanthium onder de voet lopen.

De 11ste eeuw is onrustig. De Hongaren bezetten vanuit het oosten  de ganse streek. Zij maken van Tibiscum een middeleeuws stadje dat vanaf 1290 Caransebes wordt genoemd.

 vladIIa

 

 

In 1432 komt Dracul, de vader van Vlad Tepes, Dracula, langs en verwoest samen met de Turkse legers Caransebes.

De Turken en de Oostenrijkers

SultanSuleiman1Met de verovering van Constantinopel in 1453 en de val van het Oost-Romeinse of Byzantijnse rijk groeiden de Turken (Osmanen) uit tot een wereldmacht. Onder het bewind van sultan Suleyman I, 1520 -1566, tijdgenoot van de Habsburger keizer Karel V, was er een grote expansie naar het westen. Er kwam een einde aan het koninkrijk Hongarije in 1526 (slag van Mohacs) en zijn troepen belegerden Wenen voor het eerst in 1529. Door de winterkoude en de pest moesten de Turken het beleg opgeven. De ganse periode daarna was er strijd. Allerhande coalities werden gevormd om de Islamitische Turken aan te vallen en het christendom te vrijwaren. In 1683 was er het 2de Turkse beleg van Wenen, dat na maanden strijd op het nippertje kon ontzet worden onder leiding van de Poolse koning.

 

 

kasteelruinesdonau1De Ottomaanse opmars in Europa nam nu een kering. De bevolking daarentegen was niet anti-Turks. Ze hadden een zekeren autonomie gekregen in het regelen van het onderwijs, religieuze zaken, huisvesting. De boeren waren blij om 150 jaar onder Turks bewind te leven. De zware lasten van het vroegere feodale Hongaarse koninkrijk waren grotendeels weggevallen. Maar de Turken werden teruggedreven en de Oostenrijkers kwamen in hun plaats. Vanaf  1718 maakte de streek van Slatina-Timis deel uit van het Habsburgse rijk, evenals onze streek: de Zuidelijke Nederlanden. We bleven landgenoten tot 1794 en werden geregeerd door het keizerlijk hof vanuit Wenen. Slatina-Timis lag in het grensgebied en was tot 1788 regelmatig het toneel van veldslagen tijdens de Oostenrijks-Turkse oorlog, meer nog Slatina-Timis was een nest van partizanen tegen het Oostenrijks bewind. 

 

Samengevat uit "De geschiedenis van Slatina-Timis" door Gheorghe Zeicu, professor geschiedenis Slatina-Timis: De opstand van Slatina-Timis tegen de Oostenrijkers (1736 - 1739)

De woeste en weinig bevolkte Banat werd nu bevolkt door kolonisten, die de beste stukken grond kregen toegewezen. De feodale uitbuiting en hoge belastingen deden de onrust toenemen. Bovendien was er nog steeds oorlogsdreiging. De Turken waren nooit ver weg. Vooral de betere behandeling van de kolonisten ten opzichte van de oorspronkelijke bewoners deed de druk in de ketel stijgen. De misbruiken gepleegd door het Oostenrijkse leger, dat in de dorpen was ingekwartierd, waren zwaarder dan wat ze van de Turken moesten ondergaan. In 1737 waren er al verschillende schermutselingen van boeren tegen de Oostenrijkers. Deze aanvallen duurden de ganse winter (1737 - 1738) door. Er waren echte veldslagen in Lugoj, Caransebes en Slatina-Timis. Het Oostenrijks leger werd ingezet om de opstandelingen klein te krijgen. De boeren hadden zich ingegraven in de heuvels van Slatina-Timis, richting huidige Trei Ape. Op 23 januari 1739 vallen 400 cavaleristen en 700 infanteristen de verschanste boeren aan, die bloedig werden verslagen. Ook de burgemeester bleef in de strijd, Slatina-Timis werd platgebrand, de voedselvoorraden aangeslagen. Ook de dorpen in de omgeving (Golet, Petrosnita, Bolvasnita, Borlova) werden vernietigd. Een drama voor de overblijvende weduwen, ouderlingen en kinderen, dakloos en zonder voedingsmiddelen in de koude winter.jozefIIa

 

MariatheresiavanOostenrijkIIaMaria-Theresia stuurde haar zoon Jozef II naar de streek (3 maal) om een objectief verslag van de problemen. Er kwamen heel wat misbruiken en pesterijen van de Oostenrijkse administratie aan het licht. Maar een echte oplossing kwam er niet, zelfs niet toen Jozef II keizer werd.

 

 

 

 

 

Slatina-Timis bleef een revolutie-nest de volgende periode. In de kroniek van de Rooms-katholieke parochie schrijft Joseph Nowak, pastoor:

Wegens het hardvochtige bewind hebben vele mannen zich teruggetrokken in het bos. Ze voeren af en toe aanvallen uit op de Oostenrijkse overheersers. Hun kapitein was Petru Balan, broer van de toenmalige burgemeester, die volgelingen had in Golet en in Slatina-Timis. De Oostenrijkse prefect Megyeri, die in Slatina-Timis woonde, verzon een list om de bende te grijpen. Maria-Theresia zou hen vergeven als ze op 20 november 1770 de kerkdienst bijwoonden. Ze trapten in de val en werden vermoord. Petru Balan werd door zijn broer de burgemeester terechtgesteld. Twee konden er ontsnappen, de bossen in. Een jaar later op 1 november 1771 kwamen ze terug met 50 medestrijders. Ze omsingelden de kazerne en staken het huis van de prefect Megyeri in brand. De prefect, zijn vrouw en kinderen kwamen hierbij om.

 

Maria-Theresia

De nalatenschap van Maria-Theresia

Lees meer: Maria-Theresia

  1. Zwaben en Bohemen
  2. Grote Oorlogen
  3. Communistische periode

Pagina 1 van 2

  • 1
  • 2